stijlfouten

Deze 3 hardnekkige stijlfouten maak ik nooit meer

Een tekstschrijver die nooit fouten maakt? Die bestaat niet. Ik heb al vaker geschreven over spelfouten die ik overal tegenkom en uitgelegd hoe je ze niet meer maakt (zoals hier en hier). Maar als je de hele dag met tekst bezig bent, zoals ik, glipt er weleens een tikfoutje tussendoor. Terwijl ik schrijf, redigeer of vertaal, ben ik constant twijfelgevalletjes aan het opzoeken. Deze drie hardnekkige stijlfouten maak ik daarom nooit meer:

#1 Weleens, wel eens

Het twijfelgeval dat bij mij stipt op één staat: weleens. Of wel eens. Wanneer gebruik je welke woordcombinatie? En wat is het verschil?

FOUT. “Ik maak wel eens een typfout.”
GOED. “Ik maak weleens een typfout.”

Het verschil is eigenlijk heel simpel: ‘weleens’ gebruik je als het in een zin de betekenis van ‘soms’ of ‘ooit’ krijgt. (Bonustip: ‘Ik maak soms weleens een typfout’ is dus dubbelop! Alleen het woord ‘soms’ of ‘weleens’ volstaat.)

Wanneer je ‘wel eens’ niet aan elkaar schrijft, betekent het dat je het ‘er mee eens’ bent. “Ik ben het wel eens met wat zij schrijft over stijlfouten.”

#2 Per se, perse, persé

Een geval apart is ‘per se’. Hoewel ‘per se’ de officiële spelling is, komen de andere twee varianten ook vaak voor. In een zin ziet dat er zo uit:

GOED. “Ik wilde per se tekstschrijver worden.”
NIET ECHT FOUT. “Ik wilde persé tekstschrijver worden.”
FOUT. “Ik wilde perse tekstschrijver worden.”

Waarom is alleen ‘per se’ officieel juist? Omdat ‘per se’ Latijn is en letterlijk ‘op zichzelf’ betekent. ‘Persé’ wordt gezien als de ‘vernederlandste’ versie, omdat dit duidelijk maakt hoe je het uitspreekt. En aangezien we in het Nederlands het liefst zoveel mogelijk woorden aan elkaar plakken, is ‘persé’ daarvan een logische uitkomst. Overigens rekent de spellingchecker van Word het hardnekkig fout, maar zo beweert Word wel vaker gekke dingen.

Ook de Dikke Van Dale is al decennia lang met zichzelf in discussie over wat wel of niet correct is. In de Van Dale uit het jaar 1976 en 1984 wordt nog geroepen dat ‘perse’ juist mag, maar ‘persé’ absoluut niet. In de versie van 1995 noemt Van Dale ‘persé’ ook nog onjuist. Maar in 2013 is het tij gekeerd en wordt ‘perse’ (zonder accent) juist als fout bestempeld. En anno 2018? Als je nu op de Van Dale-website zoekt naar ‘per se’ wordt er geen alternatief meer gegeven.

Hoe dan ook, ik houd het bij ‘per se’. Niet omdat ik me nog iets kan herinneren van Latijn op de middelbare school, maar omdat ik vind dat ik als tekstschrijver het goede voorbeeld moet geven.

#3 Van tevoren, van te voren, vantevoren

Ai, ook zo’n instinker! Om het makkelijk te maken heb je bij deze samenstelling maar liefst keuze uit drie losse woorden die wel, of misschien juist niet, aan elkaar horen.

FOUT. “Ik had van te voren nooit gedacht dat ik tekstschrijver zou worden.”
FOUT. “Ik had vantevoren nooit gedacht dat ik tekstschrijver zou worden.”
GOED. “Ik had van tevoren nooit gedacht dat ik tekstschrijver zou worden.”

Helemaal los van elkaar geschreven (van te voren) of juist volledig aaneengeschreven (vantevoren) is in ieder geval NIET goed. Waarom? Omdat ‘tevoren’ ook wel ‘vroeger’ of ‘vooraf’ betekent.

Wel is het zo dat voor veelvoorkomende woordcombinaties met ‘van’ geen regels bestaan (wat?! Ja, echt). Soms wordt een bepaalde woordcombinatie met ‘van’ zo vaak aan elkaar geschreven dat het uiteindelijk op die manier aan elkaar ‘groeit’. Dit is bijvoorbeeld gebeurd bij woorden als ‘vanavond’ of ‘vanouds’.

Voor nu is dit bij ‘van tevoren’ nog niet het geval.

Dus als je net als ik weleens teksten schrijft en per se wilt weten hoe je dit foutloos doet, neem dan van tevoren deze blog nog eens door! 😉

Hulp nodig met teksten?

Wil of kun je niet zoveel tijd en moeite steken in het schrijven, redigeren of vertalen van teksten? Geen probleem! Ik help je graag. Je kunt bij mij terecht voor wervelende blogs, foutloze teksten en pakkende berichten op social media. Klinkt goed? Neem dan contact met mij op.

Foto: © Carly Wollaert Photography

SaveSave

SaveSave

SaveSave

SaveSave